GENNYTT 2008

Årgang 10

Italia: GMO bryt ned immunsystemet hos mus

Forskarar ved National Research Institute on the Food and the Nutrition i Roma har gjort nye, urovekkande funn. Dei har studert endringar innafor immunsystem, fruktbarheit og allergi både hus unge og gamle mus. Resultata, som vart presenterte Journal of Agricultural Food Chemistry i byrjinga av desember, tyder på at den genmodifiserte maisen MON810, den einaste GMO-en som er godkjent for dyrking i EU og ein av dei mest utbreidde genmaistypane frå Monsanto, bryt ned immunforsvaret i både unge og eldre mus. Studien stadfestar resultat frå Austerrike tidlegare i haust. 

 

Link til artikelen og flere nyheter i Gennytt fra desember 2008

 

 

Austerrike: Skremmande langtidseffekt av GMO på mus

 

Genmodifisert mat kan føre til redusert fruktbarheit, i følgje ei ny studie frå Austerrike. Uavhengige forskarar har på oppdrag frå den austerrikske regjeringa testa genspleisa mais på mus. Forsøket gjekk føre seg over 20 veker med to grupper mus. Etter tre generasjonar fekk musene som vart fôra med GM-maisen færre ungar, og musungane var lettare enn i kontrollgruppa.

 

 

Les mer i Gennytt fra 27. november 2008

 

 

EU: GMO som botemiddel mot matkrisa

 

Debatten om GMO vert stadig heitare, den britiske statsministeren Gordon Brown er ein av dei som ivrar mest for å opne opp for dyrking og omsetting av genspleisa avlingar med grunngjeving i matmangel. På eit EU-toppmøte i sommar var det semje om å sette i gang arbeidet med å forenkle reglane for godkjenning av GMO-mat, og EU-kommisjonen gjekk ut med ei oppmoding til land med nasjonale forbod om å oppheve dei.

 

Link til saken og flere nyheter i Gennytt fra 03.august 2008

 

 

Patentjakt: Meir makt til Monsanto

Dei store frøselskapa spekulerer i klimaendringar og matmangel for å sikre seg makt over matproduksjonen i framtida, er konklusjonen i ein rapport frå ETC-gruppa (Action Group on Erosion, Technology and Concentration) i Canada.

 

Les mer i Gennytt fra 19. juni 2008

 

 

Cartagenaprotokollen på veg

Det er mogleg å få bindande erstatningsreglar for skade skulda genmodifiserte organismar.

 

Brasil, Japan, Paraguay og Peru sto hardt imot bindande erstatningsreglar på det fjerde partsmøte under FN-avtalen om handel med genmodifiserte organismar. Avtalen høyrer inn under Konvensjonen om biologisk mangfald, som har hatt partsmøte i Bonn dei siste to vekene. Dei fire landa aksepterte til slutt vidare forhandlingar med sikte på bindande reglar.

 

Dette og mer i Gennytt fra 2. juni 2008

 

 

Vil ha Noreg GMO-fritt i 10 år

 

Utviklingsfondet, Natur og Ungdom, Bonde- og småbrukarlaget og Naturvernforbundet overleverte tysdag krav til regjeringa om å innføre eit 10 års forbod mot genmodifiserte organismar i mat og fôr og på open åker. I alt femten organisasjonar og tre ungdomspolitiske parti har til no slutta seg til kravet om eit slikt forbod.

 

Mer om denne saken og flere nyheter i Gennytt fra 15. mai 2008

 

 

Stoppar eksporten for å fylle eigne kornkammer

 

Stadig fleire av dei store kornprodusentane stansar eksporten. Dermed er det fritt fram for produsentane av genmodifisert mais og kveite - dei landa som er avhengige av import har ikkje noko val.

 

Auka matprisar grunna kornmangel vil truleg føre til at genmodifiserte vekstar vert meir vanlege. Både Japan og Sør-Korea vert tvungne til å importere genmodifisert havre, skriv New York Times. Hovudleverandøren er USA, der 75 prosent av avlingane no er genspleisa.

 

Dette og mer i Gennytt fra 2. mai 2008

 

 

Norske forsøk: GM-mais skadeleg for vasslopper

 

Genmodifisert mais er testa på vasslopper og resultata gjev mistanke om helseskadar. Forskar Thomas Bøhn ved Senter for biosikkerhet i Tromsø testa maisen ved å fôre like grupper av vasslopper (Daphnia magna) med genmodifisert og tradisjonell mais. Gruppene som fekk genmodifisert mais gjekk det relativt dårlig med.

 

- Forsøka starta med vasslopper som var ein dag gamle. Etter 42 dagar var det langt færre overlevande blant dei som hadde fått genmodifisert mais, fortel Bøhn.

 

Det var og dårligare vekst, færre avkom og færre som nådde kjønnsmoden alder i løpet av forsøksperioden, samanlikna med gruppene som fekk vanleg mais. Dei overraskande resultata gjorde at forskargruppa utførte tre identiske forsøk.

 

Les mer i Gennytt fra 15.april 2008

 

 

EU: Fritt fram for genmais

 

EU-kommisjonen godkjende sist fredag import, vidareforedling og sal av den genspleisa maisen GA21 i alle medlemsland i ti år framover. Det er framleis ikkje lov å dyrke maisen i EU.

 

Det var langt frå semje blant medlemslanda om denne avgjerda, men så lenge ein ikkje klarer å kome fram til eit felles standpunkt, går saker attende til kommisjonen, som vanlegvis følgjer råda frå EFSA (European Food Safety Authority)

 

- Vi er svært glade for denne avgjerda fordi det vil gjere eksporten enklare for kornhandlarane i Argentina, Canada og USA, seier pressetalsmann Medard Schoenmaeckers i Syngenta International, til The Guardian.

 

Dette og mer leser du i Gennytt fra 1.april 2008

 

 

India: Nye verknader av genbomull

 

Indiske kyr produserer berre halvparten så mykje mjølk etter at bøndene i Nordvest-India byrja å fôre dyra med genspleisa bomullsplantar, seier bønder i området. Tidlegare har det dei kallar monsterbomull teke livet av tusenvis av sauer.

 

Styresmaktene og offentlege landbruksetatar vil ikkje uttale seg om helseskadar frå genspleisa bomull på dyr og menneske. Mellom anna skal millionar av bønder vere råka av hudsjukdomar og allergi.

 

Les mer i Gennytt fra 15. mars 2008

 

 

Genetikk på ville vegar

 

Når oppdrettsslaks blandar seg med villaks, er det dei "tamme" gena som vinn. Det kan bety slutten på dei genetisk reine villaksstammane. Førsteamanuensis Sigurd Einum ved NTNUs Institutt for biologi har saman med kanadiske kollegaer funne ut at enkelte av gena til tamlaks er meir aktive enn gena til villaks. Dei dominante tamlaksgena vil etter kvart gjere tilbakekryssing umogleg. Dermed går villaksstammane ei usikker framtid i møte.

 

- Genteknologien gjer det mogleg å lage triploide laksar skapningar med tre sett kromosom. Desse er sterile og vil dermed ikkje true villaksen. Men slik fisk vil ikkje forbrukarane ha.

 

Les mer om dette i Gennytt fra 1. mars 2008

 

 

 

 

Supermetode for GMO-kvantifisering

 

Veterinærinstituttet har utvikla ein metode for kvantifisering av genmodifiserte organismar som er mykje betre enn den som vert nytta i dag til å teste om matvarer inneheld GMO.

 

- Kvantifisering vil seie å mengdebestemme GMO-innhaldet, slik at ein kan finne ut kor mykje GMO det er i prøven om det er 1 eller 100 prosent av ingrediensen som stammer frå GMO, forklarer seniorforskar Knut G Berdal ved Veterinærinstituttet til Gennytt.

 

Les mer i Gennytt fra 15. februar

 

 

Genmodifisering og stoffskifte

 

Mange hundre millionar menneske vert brukt som forsøksdyr for testing av om genmodifisert mat er trygg, skriv forbundsleiar Bente Bakke i Norsk Thyreoideaforbund, pasientorganisasjonen for stoffskiftesjuke i Norge.

 

- Dersom det stemmer at genmodifisert mat og dyrefôr kan føre til stoffskifteendringar, er det svært alvorlig, meiner ho.


 

Spanande nytt i Gennytt frå 1. februar!


 


 

Naudsynt med genmodifisering
Noreg og verda treng GMO. Teknologi er eit verkty for å løyse dei store utfordringane vi ser framfor oss. Om vi ikkje får utvikle og bruke GMO, kan det få konsekvensar som verken miljøvernarar, politikarar eller forskarar ynskjer å ta ansvar for, meiner Hilde-Gunn Opsahl Sorteberg. Ho er professor i molekylærgenetikk og medlem av vitskapskomiteen for mattryggleik, og meiner at dei fleste i Noreg er grunnlaust skeptiske til genmodifisering og genmodifiserte organismar.

 

- Noreg og verda trenger genmodifiserte organismar, skriv Sorteberg i ein kronikk i Aftenposten.

 

Dette og meir i Gennytt frå 15. januar.


 


 

EU varslar krise utan genfôr

 

Ein fersk rapport om dei økonomiske verknadene av forbod mot GMO i råvarer, skapar inntrykk av eit skrekkscenario dersom ikkje EU-landa raskt opnar for bruk av nye genmodifiserte sortar til husdyrfôr, skriv Nationen.

 

Vi ønsker alle lesere godt nytt år med et helt ferskt Gennytt fra 1. januar.